مالیات بر ارزش افزوده و ثمرات آن
مالیات بر ارزش افزوده به عنوان یکی از روش های جدید دریافت مالیات جایگاه ویژه ای در اقتصاد کشورها ایفا می کندچنانچه مالیات بر ارزش افزوده به شکل موثر و مطلوب اجرا شود بسیاری از حلقه های زنجیره مبادله های اقتصادی که در وضعیت موجود از نظارت دستگاه مالیاتی و بخش مالیات بر درآمد خارج است کنترل می شود و به این ترتیب بخش مالیات بر درآمد از پایه متحول خواهد شد. یکی از راه های اصلاح نظام مالیاتی ، توجه به مالیات ارزش افزوده می باشد. بنابراین مالیات بر ارزش افزوده به عنوان یکی از روش های جدید دریافت مالیات جایگاه ویژه ای در اقتصاد کشورها ایفا می کند و مالیاتی است که کلیه عرضه کنندگان کالا ها و خدمات به عنوان مودیان نظام مالیاتی باید علاوه بر بهای کالا یا خدمت عرضه شده،به صورت درصدی از بهای فروش کالا یا خدمات،در زمان فروش از خریداران اخذ و به صورت دوره ای(فصلی)به سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند. قانون مالیات بر ارزش افزوده در مجلس شورای اسلامی تصویب شده و از ابتدای مهر ماه 1387 توسط دولت جهت اجرا به تمامی وزارتخانه‌ها، سازمان‌های دولتی و اشخاص حقیقی و حقوقی ابلاغ شده است. این قانون جایگزین قانون تجمیع عوارض گردید. مالیات بر ارزش افزوده، مالیات غیر مستقیم است که به کالاها و خدمات در مراحل تولیدو توزیع تعلق می‌گیرد. این نوع مالیات توسط فروشنده محاسبه و وصول و به حساب اداره امور مالیاتی واریز می‌شود. چنانچه مالیات بر ارزش افزوده به شکل موثر و مطلوب اجرا شود بسیاری از حلقه های زنجیره مبادله های اقتصادی که در وضعیت موجود از نظارت دستگاه مالیاتی و بخش مالیات بر درآمد خارج است کنترل می شود و به این ترتیب بخش مالیات بر درآمد از پایه متحول خواهد شد. در طول چهل سال گذشته که این نوع مالیات معمول بوده ، شمار کشورهایی که مالیات بر ارزش افزوده را برقرار ساخته اند ، از مرز 160 مورد گذشته است. این مالیات که زمانی مختص کشورهای اروپایی بود به تدریج و با سرعت در بسیاری از کشورهای پیشرفته ی اقتصادی دیگر و نیز در حال توسعه همانند ایران ، رواج پیدا کرد. زیرا نقش برجسته ی آن در توسعه ی رفاه اجتماعی در کشورهای اروپایی ، نمود پیدا کرد. مزایای بی شماری برای توجیه مالیات بر ارزش افزوده عنوان می شود از جمله: درآمدزدایی ، ثبات نسبی ، فرارمالیاتی حداقل ، بازرسی و حسابرسی ، بازرگانی منظم ، بهبود تجارت خارجی ، نوسازی ، حمایت موثر ، حداقل تاثیر منفی بر تخصیص منابع ، رفع مالیاتهای مخرب و در نهایت ایجاد رفاه اجتماعی. مالیات بر ارزش افزوده ، متدولوژی و تفکری است که چندین دهه از تجربه ی مثبت آن در سایر کشورها گذشته و مورد تاکید بیشتر صاحبان اندیشه و کارشناسان اقتصادی و مالیاتی بانک جهانی و صندوق بین المللی است. از آن جایی که سیستم مالیات بر ارزش افزوده ، یک سیستم خود اجراست و همه ی مودیان نقش مامور مالیاتی را ایفا می کنند ، هزینه ی وصول آن پایین است. مالیات بر ارزش افزوده یک منبع درآمد با ثبات و در عین حال انعطاف پذیر است.نقش ماموران مالیاتی در نظام مالیات بر ارزش افزوده ، متفاوت از نقش ماموران در نظام فعلی است. نقش عمده این ماموران در این نظام مالیاتی وصول مالیات و کنترل درست و به موقع تکالیف مالیاتی مودیان با تکیه بر روش های آماری ، تحلیلی و کامپیوتری است. بنابراین برای تحقق این امر ، تشکیلات سازمانی برای تامین نیروی انسانی از اهمیت فوق العاده ایی برخوردار است. استفاده از نظام مالیات بر ارزش افزوده ، می تواند به عنوان راهکاری مناسب برای اصلاحات مالیاتی و بالابردن سهم مالیات ها در تامین درآمدهای مالی دولت نقش مهمی ایفا کند.


تاریخ یادداشت: 1397/06/12
کلمات کلیدی: مالیات برارزش افزوده