نقش مالیات بر ارزش افزوده بر ارتقای اقتصاد کشور
اجرای مالیات بر ارزش افزوده، شفاف سازی در مبادلات اقتصادی، کاهش فرار مالیاتی، جلوگیری از قاچاق کالا، تشویق برای سرمایه گذاری، تولید، صادرات عدالت مالیاتی را به ارمغان آورده است. امروزه مالیات، مهم‌ترین منبع درآمد دولت‌ها برای تامین هزینه‌ها محسوب می شود. مالیات بر ارزش افزوده از انواع مالیات‌های غیر مستقیم محسوب و بر مصرف وضع می‌شود. این نوع مالیات، نوعی مالیات چند مرحله‌ای است که در مراحل مختلف زنجیره‌ی واردات، تولید و توزیع از هر فعال اقتصادی زنجیره به فعال اقتصادی بعدی انتقال می‌یابد تا در نهایت به مصرف کننده‌ی نهایی منتقل و از سوی وی پرداخت می‌شود.
موارد زیر، از جمله اساسی‌ترین محاسنی هستند که می‌توان برای نظام مالیات بر ارزش افزوده بر شمرد:
- شفاف سازی مبادلات اقتصادی به دلیل ردیابی معاملات در زنجیره‌های واردات، تولید و صادرات
- اخذ مالیات بیشتر از مصرف کنندگان کالاها و خدمات لوکس و غیر ضروری
- افزایش مستقیم و غیر مستقیم میزان درآمدهای مالیاتی از کل درآمدهای جاری دولت
- جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف از محصول نهایی
ویژگی‌های باارز این قانون عبارتند از:
- واردات، عرضه و صادرات کالاها و خدمات، مشمول مقررات این قانون است و در زمان اجرای هر معامله مقررات این قانون باید اعمال شود.
- نظام مالیات بر ارزش افزوده، تمامی کالاها و خدمات، مگر کالاهای معاف را شامل می‌شود.
- نرخ صفر درصد درمورد صادرات اعمال می‌شود (عدم اخذ مالیات و استرداد مالیات‌های پرداخت شده قبلی).
- برای انواع سوخت و دخانیات، نرخ‌های خاص و بالاتر در نظر گرفته شده است.
- مالیات بر ارزش افزوده پرداختی مودیان در زمان خرید به عنوان اعتبار مالیاتی و طلب ایشان محسوب و از مالیات بر ارزش افزوده دریافتی ایشان در زمان فروش کسر می‌شود.
به صورت کلی می توان گفت، نقش مالیات بر ارزش افزوده در ارتقای نظام اقتصادی کشور عبارت است از:
- رفع نارسایی‌های مالیاتی سنتی
- ایجاد منبع درآمد برای پاسخگویی به هزینه‌های روز افزون دولت
- ایجاد نظام مالیاتی متناسب با عملکرد پیمان‌های منطقه‌ای
- ایجاد تحول در ساختار مالیاتی به دلیل ناهماهنگی با روند توسعه اقتصادی


تاریخ یادداشت: 1396/10/02
کلمات کلیدی: مالیات برارزش افزوده