فرهنگ سازی رکن نخست در ارتقاء درآمدهای مالیاتی
فرهنگ مالیاتی، مجموعه‌ای از طرز تلقی ها، بینش ها، برداشت ها، ارزش های اجتماعی و میزان آگاهی مردم از مالیات و قوانین، شیوه دریافت و هزینه کرد آن می باشد. هرچقدر فرهنگ مالیاتی جایگاه مناسبی در بین مردم داشته باشد و قوانین و سیستم های مالیاتی کارا باشند، انگیزه مشارکت در پرداخت مالیات و افزودن بر درآمدهای مالیاتی تقویت خواهد شد. فرهنگ مالیاتی همچنین عامل مهمی برای موفقیت نظام مالیاتی و جهت گیری های سازمانی به شمار می رود، چرا که بر رفتار مردم و گروه هایی که با این نظام در ارتباط هستند، اثر مستقیم می گذارد.
درآمدهای مالیاتی از منابع مهم دولت به شمار می رود و ثبات و تداوم وصول مالیات، موجب ثبات در برنامه ریزی دولت برای ارایه خدمات مورد نیاز کشور در زمینه های گوناگون می شود. قدرمسلم، فرهنگ سازی مالیاتی به عنوان یکی از ابعاد مهم وصول درآمدهای مالیاتی کشور همواره از اهمیتی اساسی برخوردار بوده و با جنبه اهمیت یافتن سیاست های کلان اقتصادی همچون سند چشم انداز 20 ساله، سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی و برنامه تحول اقتصادی کشور، عامل فرهنگ سازی بیش از پیش در کانون توجه دولتمردان و برنامه ریزان اقتصادی کشور قرار گرفته است. از این رو، بسیاری از مسوولان و صاحبنظران و کارشناسان اقتصادی کشور معتقدند که رشد درآمدهای مالیاتی بدون توجه به سیاست های مبتنی بر ارتقای فرهنگ مالیاتی محقق نمی شود.
عامل بسیار مهم در ترویج فرهنگ پرداخت مالیات در کشورهای پیشرفته، وجود سازمان‌های نظارتی قدرتمند بر نحوه مصرف مالیات در این کشورها است که عملکرد آنها مالیات‌‌دهندگان را مطمئن می‌سازد که مالیات‌های آنها دقیقا برای همان مصارفی که در بودجه دولت‌ها منظور شده است، پرداخت می‌شود. اطلاع مردم از محل مصرف و نحوه مصرف مالیات، انگیزه های آنان را برای پرداخت مالیات را افزایش خواهد داد. مشارکت مردم در توسعه و آبادانی کشور در سایه شفافیت در مصرف درآمدهای مالیاتی خواهد بود .در حال حاضر مردم بیش از هر زمان به آثار متعدد و مزایای فراوان پرداخت مالیات در آبادانی وعمران شهرها و روستاها و توسعه زیرساخت های شهری و همچنین پیشبرد اهداف دولت در حوزه های امنیت، بهداشت، آموزش و تامین مالی امورات جاری کشور آگاهی و اشراف دارند. این اشراف نسبی به مقوله مالیات و کارکردهای آن، البته ماحصل برنامه های تحول آفرین فرهنگ سازی مالیاتی و همچنین اطلاع رسانی های موثر و بهنگام در مقاطع گوناگون است. در این میان، امروز کمتر کسی است که به اهمیت قطع وابستگی اقتصاد به درآمدهای نفتی و استفاده موثر از این سرمایه بین نسلی برای توسعه زیرساخت های کشور و پیشبرد طرح های عمرانی آگاهی نداشته باشد. این آگاهی عمومی نسبت به جایگاه کلیدی نظام مالیاتی با کارکردهای متنوعی که در قالب تامین درآمدهای عمومی کشور، توزیع ثروت در جامعه و گسترش عدالت اجتماعی، در کنار ثبات اقتصادی و اتکای اقتصاد کشور به منابع پایدار و سالم دارد، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
در خاتمه، ذکر این نکته ضروری است که ارتقای فرهنگ مالیاتی، اعتماد آفرینی در جامعه و حفظ آرامش اجتماعی و اقتصادی، وظیفه همه ارکان نظام، مردم و رسانه های جمعی است و نبایستی مالیات را صرفا یک موضوع مربوط به دولت تلقی کرد. مالیات هم حق دولت و هم حق مردم است. بنابراین برای وصول حقوق حقه دولت و مردم، باید یک اجماع ملی برای ایجاد و تحول فرهنگ مالیاتی در جامعه شکل بگیرد. ارتقای فرهنگ مالیاتی مقوله ای اجتناب ناپذیر برای ارتقای رابطه میان نظام مالیاتی و مردم است. در نزد صاحب نظران حوزه اقتصادی، مالیات صرفا یک مقوله اقتصادی نیست بلکه یک جنبه اخلاقی و اجتماعی مهم نیز دارد و افکار عمومی به نحوه هزینه کرد مالیات در جامعه و رعایت عدالت مالیاتی توجه ویژه ای دارند و همین نگاه و باور فرهنگی باعث می شود بیش از پیش به فرهنگ سازی مالیاتی پرداخته شود.


تاریخ یادداشت: 1396/09/19
کلمات کلیدی: فرهنگ سازی مالیاتی