ضرورت تبیین و ترویج فرهنگ‏سازی مالیاتی در جامعه

باور عمومی مهمترین پشتوانه اجرای سیاست های اقتصادی است و بدون آن نمی توان به کارآیی و اثربخشی مطلوب سیاست های اجرایی امیدوار بود. با توجه به لزوم پرداخت مالیات به عنوان یک امر اجتماعی و فردی، ترویج و ارتقای فرهنگ مالیاتی ضروری است.
آشنایی مردم از چگونگی به مصرف رساندن وجوه مالیات در پروژه ها و هزینه های عمومی ضرورتی اجتناب ناپذیر است. اگر چنین حسی در مردم به وجود آید که گرفتن مالیات به وسیله دولت در راستای ساختن فردایی بهتر برای آنها و فرزندانشان است، آن وقت تمایل و رغبت مردم برای پرداخت مالیات بیشتر خواهد بود.به هر حال پرداختن به مسئله مالیات که حیاتی ترین مساله یک اقتصاد سالم است در کتب درسی، کانون های مختلف اجتماعی، فیلم ها و برنامه های رادیو- تلویزیونی و مطبوعات می تواند زمینه ایجاد نگرش و تحولات اساسی مثبت را ایجاد و هموار نماید. با توجه به اینکه اراده و خواست مردم، عمده ترین نقش را در اجرای قانون مالیات ها ایفا می کند، موثرترین عامل موفقیت در اجرای این قوانین، همان فرهنگ مالیاتی جامعه خواهد بود.
بر اساس اعلام آمارهای اقتصادی ارائه شده از سوی مراکز و نهادهای جهانی از جمله بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول، می‌توان گفت که عمده ترین درآمد اکثرکشورهای دنیا به غیر از کشورهای نفت‏خیز منطقه خاورمیانه، (حتی آمریکا، روسیه و بلژیک هم که نفت دارند) از طریق مالیات تامین می‌شود. برای مثال سهم مالیات در بودجه آلمان بیش از 93 درصد و مالزی 81 درصد است. براساس آمارهای علمی، در دهه گذشته نسبت درآمد مالیاتی به تولید ناخالص داخلی در جهان به‌طور متوسط 15 درصد بوده است. مقدار این شاخص در کشورهای پردرآمد و درآمد متوسط همواره بیش از مقدار متوسط جهانی (در دامنه 14 تا 16 درصد) آن بوده است، اما روند این شاخص اگرچه برای ایران صعودی است همواره کمتر از شاخص جهانی بوده است.
بنابراین، با توجه به شرایط پیش گفته، توجه روزافزون به اتکا بر درآمدهای پایدار و سالم بالاخص مالیات را در کشورمان ضروری می نماید چراکه علاوه بر تامین هزینه های دولت، می‌تواند ابزاری برای مبارزه با تجمل گرایی، مصرف زدگی، گردآوری ثروت و انباشت غیر تولیدی باشد. در این راستا، رهبر معظم انقلاب که همواره با توصیه‌های اقتصادی و شعارهای سال مبتنی بر اقتصاد مقاومتی خود، راهگشای مسئولین بوده‌اند و بر پرداخت مالیات توسط سرمایه داران تاکید کرده اند.
به هر حال هدف از تذکار این نوشتار این نکته است که مالیات بعنوان درآمدی پاک، سالم و اثرگذار در عرصه اقتصادی توسط دولت از درآمدهای شهروندان دریافت و جایگزین درآمدهای نفتی می شود تا اقتصاد کشور از تک محصولی بودن و تکیه بر این منبع تمام شدنی و تجدیدناپذیر‌‌ رها و به سمت یک منبع پایدار و سالم سوق پیدا کند.
تاکیدات مقام معظم رهبری طی سالیان اخیر بر حوزه اقتصاد با محورهایی همچون جهاد اقتصادی، اقتصاد و فرهنگ، اقتصاد مقاومتی; اقدام و عمل، تولید و اشتغال گویای این واقعیت است که اقتصاد متکی بر نفت به واسطه تحریم و سایر مسائل آسیب‏پذیر است. همچنین نفت، سرمایه ملی و حق عمومی است و نسل های آتی نیز بایستی از آن برخوردار شوند. ضمن اینکه منابع زیرزمینی با استفاده های بی رویه، روزی به پایان می رسند. از همین روست در جوامع توسعه یافته و دارای اقتصاد سالم از منابع پایداری همچون مالیات استفاده می کنند که هم به تامین هزینه های دولتی کمک می کند و هم با خاصیت ایجاد توازن تولیدی و توزیعی منجر به عدالت اقتصادی وکاهش فاصله طبقاتی می گردد.
اطلاع رسانی صحیح و به هنگام از نحوه مصارف حاصل از درآمدهای مالیاتی و همچنین تبیین و تشریح کارکردها و آثار پرداخت مالیات در اقتصاد موجب همکاری و مشارکت بیشتر در پرداخت مالیات می گردد. آشنایی مردم از چگونگی به مصرف رساندن وجوه مالیات در پروژه ها و هزینه های عمومی ضرورتی اجتناب ناپذیر است. توجه روزافزون به اتکا بر درآمدهای پایدار و سالم بالاخص مالیات علاوه بر تامین هزینه های دولت، می‌تواند ابزاری برای مبارزه با تجمل گرایی، مصرف زدگی، گردآوری ثروت و انباشت غیر تولیدی باشد. مالیات به‌عنوان درآمدی پاک، سالم و اثرگذار در عرصه اقتصادی توسط دولت از درآمدهای شهروندان دریافت و جایگزین درآمدهای نفتی می‌شود تا اقتصاد کشور از تک‌محصولی بودن و تکیه‌بر این منبع تمام‌شدنی و تجدید ناپذیر‌‌ رها و به سمت یک منبع پایدار و سالم سوق پیدا کند.
بدیهی است مادامی‌که پرداخت مالیات به یک باور و تکلیف اقتصادی نهادینه نشده، نمی‌توان انتظار داشت در آینده به‌راحتی این نقش را بپذیرند. سلامت اقتصادی کشور منوط به ایجاد ساختار درآمدی و مالیاتی سالم با استقرار نظام مالیاتی قوی و هدفمند است; اما ازآنجاکه یکی از شروط اساسی ایجاد نظام مالیاتی مطلوب، مقبولیت آن از سوی مردم و پرداخت داوطلبانه مالیات است، راهی به‌جز تقویت فرهنگ مالیاتی نیست چراکه با ایجاد بسترهای فرهنگی مناسب می‌توان انتظار ترغیب مردم به پرداخت مالیات را داشت.



تاریخ یادداشت: 1396/02/18
کلمات کلیدی: فرهنگ سازی مالیاتی