پایانه‌های فروشگاهی در ایستگاه شفافیت و عدالت
چاپ مطلب

مغازه‌ داری با اداره مالیات تماس می‌ گیرد و گلایه می‌ کند که چرا مالیات من دو برابر مالیات مغازه کناری محاسبه شده درحالیکه هر دو از یک صنف هستیم و کاروکاسبی مشابهی داریم. این چه عدالتی است که من باید دو برابر هم‌صنف خود مالیات بپردازم در حالیکه هر دو در یک محل به کسب‌ و کار اشتغال داریم و اجناس و کالاهای خود را با قیمت مشابه به فروش می رسانیم وگلایه هایی از این دست. ممکن است مأمور مالیات، چندی قبل به محل کسب این مغازه‌ دار رفته باشد و از قضا مغازه‌ دار آن روز مشتریان زیادی داشته اما مغازه کناری مشتری آنچنانی نداشته باشد. مأمور مالیات به دلیل وجود مشتریان زیاد این مغازه‌ دار، درآمد بالاتری برای او نسبت به هم‌ صنف اش شناسایی کرده و در نتیجه مالیات بیشتری برآورد می‌کند. این در حالی است که شاید اگر مأمور مالیات، روز دیگری به همان مغازه می‌رفت، عکس این حالت را مشاهده می‌کرد. این دست مشکلات، ناشی از فقدان اطلاعات دقیق از روند معاملات صاحبان مشاغل و میزان واقعی فروش و درآمد آنهاست. چنانچه نظام مالیاتی به اطلاعات، ریزداده‌ها و جزئیات دقیق از میزان فروش کسبه دسترسی داشته باشد، شناسایی درآمد ایشان به شکل واقعی‌ تری صورت می‌گیرد و به محاسبه دقیق‌تر مالیات می‌انجامد و نتیجتا کمتر شاهد وقوع این قبیل مشکلات در نظام مالیاتی خواهیم بود.
شاید بتوان گفت در کنار شاخص‌هایی مانند پاسخگویی و قانون مداری، ایجاد شفافیت به‌ویژه در عرصه اقتصاد، حرف و اول و آخر را در ارزیابی حکمرانی مطلوب و شایسته می‌زند. در کشورهایی که در رده بالای هرم شفافیت اقتصادی قرار دارند، امکان رصد و پایش فعالیت‌های اقتصادی برای آحاد جامعه فراهم است و به منظور افزایش ریسک فساد اقتصادی، دارایی‌ها و فعالیت‌های اقتصادی مقامات کشور، فعالان اقتصادی و سرانجام آحاد مردم به سمت شفافیت سوق داده شده‌ اند.
یکی از مهم‌ترین ابزارهای پیشگیری از وقوع جرائم اقتصادی، نظارت مطلوب و شایسته بر فرآیندها است. استفاده از ابزار نظارت با توجه به پیچیدگی‌های آن بسیار مهم و حساس تلقی می‌شود. در شرایط امروزی، نظارت بر تمامی فرآیندها با توجه به حجم بالای مبادلات اقتصادی به شکل سنتی امکان‌پذیر نیست و استفاده از ابزارهای رایانه‌ای اجتناب‌ناپذیر است. در این راستا، سازمان امور مالیاتی کشور اقدام به طراحی و اجرای پایانه‌های فروشگاهی کرده است.
پایانه فروشگاهی، سامانه‌ای است متشکل از صندوق فروش یا رایانه و نرم‌ افزارهای کاربردی مربوطه که امکان اتصال به سامانه مودیان سازمان امور مالیاتی کشور و شبکه پرداخت الکترونیکی کشور را داشته و قابلیت لازم برای صدور صورتحساب و ثبت اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات واحد کسب‌و‌کار را در چارچوب قوانین مربوطه فراهم نماید.
استفاده از پایانه‌های فروشگاهی در اغلب کشورهای توسعه‌یافته یا در حال توسعه با هدف شفاف‌سازی هر چه بیشتر فعالیت‌‌های اقتصادی، سهولت در شناسایی درآمد واقعی صاحبان کسب‌وکار و در نتیجه آن، برقراری هر چه بهتر عدالت مالیاتی در بخش صاحبان مشاغل مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. در نظام مالیاتی کشور ما نیز نصب و اجرای این پایانه با قابلیت جمع‌آوری روزانه 1/5 میلیارد داده در بخش صاحبان مشاغل در دستور کار قرار دارد.
ایجاد یک نظام مالیاتی مبتنی بر اطلاعات و ریزداده‌ها و همچنین استفاده از پایانه‌های فروشگاهی توسط صاحبان مشاغل و فعالان اقتصادی، دو پیش شرط مهم و اساسی در حرکت به سمت شفافیت و عدالت در عرصه‌های اجتماعی و اقتصادی هستند که برقراری بیش از پیش عدالت مالیاتی را به عنوان دستاوردی مهم به ارمغان می‌آورند. قطعا نظام مالیاتی در صورتی کارآمد و موفق است که به داده‌ها و ریزداده‌های فعالان اقتصادی دسترسی داشته باشد تا بتواند براساس این اطلاعات، درآمد واقعی صاحبان مشاغل را شناسایی نماید و براساس آن مالیات واقعی و عادلانه را محاسبه نماید. طبیعتا هر چقدر اطلاعات دقیق‌تر و جامع‌تری از درآمد فعالان اقتصادی و روند معاملات ایشان به دست آید، محاسبه میزان مالیات متعلق، دقیق‌تر و به عدالت نزدیک‌تر است. به‌کارگیری پایانه‌های فروشگاهی در محل کسب‌وکار و اتصال آن به سامانه مودیان در نظام مالیاتی، مسیر دستیابی به اطلاعات اقتصادی و داده‌ها و ریزداده‌های لازم را تا حد زیادی هموار می‌سازد.
بنا بر آنچه گفته شد، شفافیت در فضای اقتصادی چه در عرصه دولتی و چه در حوزه شهروندان عادی، اعتماد دوسویه میان حاکمیت و مردم را تضمین می‌کند و از طرفی تنها راه مقابله سیستماتیک و پایدار با فساد و فعالیت‌های پنهانی و زیرزمینی است. تکلیف صاحبان مشاغل و اشخاص حقیقی درخصوص نصب و استفاده از پایانه‌های فروشگاهی و ثبت‌نام در سامانه مودیان سازمان امور مالیاتی کشور ضرورتی است که منافع و مزایای آن در درجه نخست متوجه همین افراد است و انتظار می‌رود با عمل به تکالیف مندرج در قوانین مالیاتی به‌ویژه قانون مربوط به پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، گام بسیار موثری در مسیر رسیدن به یک نظام مالیاتی هوشمند، کارآمد و شفاف برداشته شود.


تاریخ یادداشت: 1399/09/01
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
حوزه مالیاتی ارث- شمال تهران
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی