تکالیف و حقوق مالیاتی صاحبان درآمد املاک اجاری
چاپ مطلب

از انواع مالیات های مستقیم می توان به مالیات بر املاک اجاری اشاره نمود. بر اساس قانون مالیات های مستقیم،در این نوع مالیات درآمدی که شخص حقیقی یا حقوقی از طریق واگذاری حقوق خود نسبت به املاک واقع در ایران از قبیل زمین و ساختمان اعم از مسکونی، تجاری و اداری تحصیل کند، پس از کسر معافیت‌ها، هزینه‌ها و استهلاکت، مشمول این نوع مالیات خواهد شد.
مشمولان این ماده باید اظهارنامه مخصوصی طبق نمونه‌ای که از طرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه خواهد شد به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک تسلیم و اعلام نمایند که هیچ گونه درآمد دیگری ندارند. اداره امور مالیاتی مربوط باید خلاصه مندرجات اظهارنامه مودی را به اداره امور مالیاتی محل سکونت مودی ارسال دارد و در صورتی که ثابت شود اظهارنامه مودی خلاف واقع است مالیات متعلق به اضافه یک برابر آن به عنوان جریمه وصول خواهد شد..
برای محاسبه درآمد مشمول مالیات در مالیات بر املاک اجاری بدین روش عمل می شود که از کل مال‌الاجاره اعم از نقدی و غیر نقدی،25درصد بابت هزینه‌ها و استهلاک و تعهدات مالک کسر شده مانده درآمد، مشمول مالیات می گردد. در این نوع مالیات بر اساس قانون اگر موجر مالک نباشد، ( خود نیزمستاجر باشد)، درآمدها مشمول مالیات وی عبارت‌است از مابه‌التفاوت اجاره دریافتی و پرداختی ملک مورد اجاره.
لازم به ذکر است طبق مفاد قانون محل سکونت افراد تحت تکفل مالک ، محل سکونت پدر، مادر، همسر یا اجداد مالک، اجاری تلقی نمی‌شود مگر اینکه به استناد اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می‌گردد. درصورتی‌که چند واحد مسکونی، محل سکونت مالک یا افراد مذکور باشد، یک واحد برای سکونت مالک و یک واحد مسکونی برای هریک از افراد مذکور به انتخاب مالک از شمول مالیات بر درآمد اجاره املاک خارج خواهد بود.
چنانچه مالک محل سکونت خود را بفروشد و در سند انتقال بدون در نظر گرفتن اجاره‌بها مهلتی برای تخلیه ملک به او داده شود، در مدتی که محل سکونت فروشنده باشد حداکثر تا شش ماه غیر اجاری تلقی می‌گردد و هم‌چنین مالکان مجتمع‌های مسکونی دارای بیش از سه واحد استیجاری که با رعایت الگوی مصرف مسکن، بنا به اعلام وزارت مسکن و شهرسازی ساخته‌شده یا می‌شوند در طول مدت اجاره از صد در صد (100%) مالیات بر درآمد املاک اجاری معاف می‌باشند..
بر اساس قانون، هزینه هایی که به‌موجب قرارداد انجام آن از طرف مستأجر تقبل شده درصورتی‌که عرفا به عهده مالک باشد، و مخارجی که به‌موجب قانون یا قرارداد به عهده مالک است و از طرف مستأجر صورت می پذیرد ،به‌عنوان مال‌الاجاره غیر نقدی به جمع اجاره‌بهای سال اضافه خواهد گردید.
بر اساس ماده55 قانون مالیات های مستقیم هرگاه مالک خانه یا آپارتمان مسکونی، آن را به اجاره واگذار نماید و خود محل دیگر برای سکونت خویش اجاره نماید یا از خانه سازمانی که کارفرما در اختیار او می‌گذارد استفاده کند در احتساب درآمد مشمول مالیات این فصل میزان مال‌الاجاره‌ای که به موجب سند رسمی یا قرارداد می‌پردازد یا توسط کارفرما از حقوق وی کسر و یا برای محاسبه مالیات حقوق تقویم می‌گردد از کل مال‌الاجاره دریافتی او کسر خواهد شد.
همچنین با توجه به مفاد ماده 57 قانون مذکور، شخص حقیقی ای که هیچ گونه درآمدی ندارد تا میزان معافیت مالیاتی درآمد حقوق موضوع ماده (84) این قانون از درآمد مشمول مالیات سالانة مستغلات از مالیات معاف و مازاد طبق مقررات این فصل مشمول مالیات می‌باشد. مشمولان این ماده ‌باید اظهارنامة مخصوصی طبق نمونه‌ای که از طرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه خواهد شد به ادارة امور مالیاتی محل وقوع ‌ملک تسلیم و اعلام نمایند که هیچ گونه درآمد دیگری ندارند. ادارة ‌امور مالیاتی مربوط باید خلاصة مندرجات اظهارنامة مودی را به‌ادارة امور مالیاتی محل سکونت مودی ارسال دارد و در صورتی‌که ‌ثابت ‌شود اظهارنامة مودی خلاف واقع است مالیات متعلق به ‌اضافة یک برابر آن به عنوان جریمه وصول خواهد شد.لازم به ذکر است که در اجرای حکم این ماده قانونی، حقوق بازنشستگی و وظیفة دریافتی وجوایز و سود ناشی از سپرده‌های بانکی درآمد تلقی نخواهد شد.
ضمنا درآمد هر شخص ناشی از اجاره واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع یک‌صد و پنجاه مترمربع زیربنای مفید و در سایر نقاط کشور تا مجموع دویست مترمربع زیربنای مفید از مالیات بر درآمد ناشی از اجاره املاک معاف می باشد. اگر زیربنای واحد یا واحدهای مسکونی حسب مورد بیش از حدنصاب‌های تعیین‌شده باشد، درآمد حاصل از مازاد حدنصاب‌های مذکور مشمول مالیات خواهد بود.این معافیت فقط نسبت به واحدهای مسکونی تعلق می‌گیرد که کاربری مسکونی داشته و در عمل هم برای سکونت از آن استفاده می‌شود.
درآمد اجاره ای مبنای تشخیص مالیات قرار می‌گیرد که بر اساس قرارداد رسمی یا عادی بین موجر و مستاجرمنعقد شده باشد. در مواردی که قرارداد وجود نداشته باشد یا از ارائه آن خودداری گردد و یا مبلغ مندرج در آن کمتر از هشتاد درصد ارقام مندرج در جدول املاک مشابه تعیین و اعلام‌شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور باشد میزان اجاره‌بها بر اساس جدول اجاره املاک مشابه تعیین خواهد شد. مالیات بر درآمد اجاره برای اشخاص حقیقی بر اساس نرخ‌های مقرر در ماده 131 ق.م.م است که با اعمال این نرخ‌ها به درآمد مشمول مالیات سالانه، میزان مالیات هرسال مشخص می‌شود و مالیات بر درآمد اجاره برای اشخاص حقوقی بر اساس نرخ مقرر در ماده 105 ق.م.م (25%) است که با اعمال این نرخ به درآمد مشمول مالیات سالانه، میزان مالیات هرسال مشخص خواهد شد.
صاحبان املاک استیجاری باید تا آخر تیرماه سال بعد، اظهارنامه مالیاتی و مدارک مربوطه را به اداره مالیاتی محل وقوع ملک تسلیم و مالیات متعلق را طبق مقررات پرداخت کنند. اگر موجر شخص حقوقی باشد، مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی جداگانه برای مالیات بر درآمد اجاره نیست. به‌موجب تبصره 9 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم، اشخاص حقوقی مکلف‌اند مالیات بر درآمد مال‌الاجاره پرداختی را کسر و تا پایان ماه بعد به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک پرداخت و رسید آن را به موجر تسلیم نمایند.




تاریخ یادداشت: 1399/07/21
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
حوزه مالیاتی ارث- شمال تهران
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی