مالیات بر ارزش‌افزوده
چاپ مطلب

مالیات بر ارزش‌افزوده یا VAT یک مالیات عام است که بر همه کالاها و خدمات مگر کالاها و خدماتی که براساس قانون معاف از مالیات باشند اعمال می‌شود. مالیات بر ارزش‌افزوده مالیاتی است که از کل مراحل تولید و توزیع کالاها و خدمات دریافت می‌شود. به بیان ساده مالیات بر ارزش‌افزوده مالیاتی است که خریدار هنگام خرید کالا و خدمات به فروشنده می‌پردازد و فروشنده نیز باید در دوره‌های زمانی مشخص آن را به دولت و سازمان امور مالیاتی پرداخت نماید. ارزش‌افزوده در اصلاح لغوی یعنی افزایش ارزش یک محصول از ابتدای تولید تا مرحله تکمیل. به عنوان مثال: یک بوفه رو در نظر بگیرید این بوفه در ابتدا چوب بی‌شکل بوده است که توسط نجار خریداری‌شده این چوب به‌صورت مناسب برش داده‌شده است و بعد برش‌های مختلف به هم وصل شده‌اند بعد روی آن مثلا طرحی به‌صورت منبت یا هر طرح دیگری کارشده و بعد به رنگ‌کار برای رنگ کردن تحویل‌شده و درنهایت بعد از خشک شدن رنگ به بازار عرضه‌شده است. در فرایند ساخته‌شدن بوفه افراد مختلفی روی چوب کارهای متفاوتی انجام داده‌اند و به‌مرور با درست شدن بوفه و زیباتر شدن آن بر قیمت بوفه افزوده‌شده است. یک بوفه بدون رنگ قیمتی برابر با بوفه رنگ‌شده ندارد این یعنی ارزش‌افزوده; یعنی ارزشی که در مراحل مختلف تولید یک محصول به آن افزوده می‌شود و ناشی از کاربر روی محصول است. برخی گمان می‌کنند مالیات غیرمستقیم فقط مخصوص مصرف‌کننده بوده و تولیدکنندگان در قانون موظف به پرداخت VAT نیستند. در جواب این تصور باید گفت تولیدکنندگان نیز باید مانند مصرف‌کننده مالیات غیرمستقیم بپردازند اما تولیدکنندگان باید به میزان مابه تفاوت مالیات بر ارزش‌افزوده‌ای که در هنگام خرید به فروشنده پرداخت کرده و مالیات بر ارزش‌افزوده‌ای که در هنگام فروش به مصرف‌کننده دریافت نموده‌اند VAT بپردازد. ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده عرضه کالاها و ارائه خدمات زیر و همچنین واردات آن‌ها حسب مورد از پرداخت مالیات معاف می‌باشند:
ـ محصولات کشاورزی فرآوری نشده.
ـ دام و طیور زنده، آبزیان، زنبورعسل و نوغان.
ـ انواع کود، سم، بذر و نهال.
ـ آرد خبازی، نان، گوشت، قند، شکر، برنج، حبوبات و سویا، شیر، پنیر، روغن نباتی و شیرخشک مخصوص تغذیه کودکان.
ـ کتاب، مطبوعات، دفاتر تحریر و انواع کاغذ چاپ، تحریر و مطبوعات.
ـ کالاهای اهدایی به صورت بلاعوض به وزارتخانه‌ها، موسسات دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی با تأیید هیئت وزیران و حوزه‌های علمیه با تأیید حوزه گیرنده هدایا.
ـ کالاهایی که همراه مسافر و برای استفاده شخصی تا میزان معافیت مقرر طبق مقررات صادرات و واردات، وارد کشور می‌شود. مازاد بر آن طبق مقررات این قانون مشمول مالیات خواهدبود; ? ـ اموال غیرمنقول.
ـ انواع دارو، لوازم مصرفی درمانی، خدمات درمانی (انسانی، حیوانی و گیاهی) و خدمات توانبخشی و حمایتی.
ـ خدمات مشمول مالیات بر درآمد حقوق، موضوع قانون مالیاتهای مستقیم.
ـ خدمات بانکی و اعتباری بانکها، موسسات و تعاونی‌های اعتباری و صندوق‌های قرض‌الحسنه مجاز و صندوق تعاون.
ـ خدمات حمل و نقل عمومی و مسافری درون و برون‌شهری جاده‌ای، ریلی، هوایی و دریایی.
ـ فرش دستباف.
ـ انواع خدمات پژوهشی و آموزشی که طبق آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های علوم تحقیقات و فناوری، امور اقتصادی و دارایی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزش و پرورش و کار و امور اجتماعی ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب هیئت وزیران می‌رسد.
ـ خوراک دام و طیور.
ـ رادار و تجهیزات کمک ناوبری هوانوردی ویژه فرودگاه‌ها براساس فهرستی که به پیشنهاد مشترک وزارت راه و ترابری و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب هیئت وزیران می‌رسد.
ـ اقلام با مصارف صرفا دفاعی (نظامی و انتظامی) و امنیتی براساس فهرستی که به پیشنهاد مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و به تصویب هیئت وزیران می‌رسد. فهرست مذکور از اولین دوره مالیاتی پس از تصویب هیئت وزیران قابل اجراء خواهدبود.
ماده13ـ صادرات کالا و خدمت به خارج از کشور از طریق مبادی خروجی رسمی، مشمول مالیات موضوع این قانون نمی‌باشد و مالیاتهای پرداخت شده بابت آن‌ها با ارائه برگه خروجی صادره توسط گمرک (درمورد کالا) و اسناد و مدارک مثبته، مسترد می‌گردد.
تبصره ـ مالیاتهای پرداختی بابت کالاهای همراه مسافران تبعه کشورهای خارجی که از تاریخ خرید آن‌ها تا تاریخ خروج از کشور بیش از دو ماه نگذشته باشد، از محل وصولی‌های جاری درآمد مربوط هنگام خروج از کشور در مقابل ارائه اسناد و مدارک مثبته مشمول استرداد خواهدبود.
امروزه بهبود فضای کسب‌وکار به‌عنوان یک راهبرد اقتصادی شناخته شده است. بهبـود فـضای کسب‌وکار می‌تواند منجـر بـه ایجـاد فعالیت‌های متکـی بـر کـارآفرینی شود. یکی از عوامل مهم در بهبود فضای کسب‌وکار توجه ویژه به بحث مالیات است تا همواره با اتخاذ سیاست‌های مناسب شرایط بهبود فعالیت‌های اقتـصادی بوسیله این ابزار مهم سیاست مالی فراهم شود. محیط کسب‌وکار در یک تعریف کلی مجموعه عواملی است که بر عملکرد بنگاه تأثیرمی گذارد، اما مدیر نمی‌تواند آن را به سهولت تغییر دهد و تا زمانی که محیط کسب‌وکار بهبـود نیابد بهبـود عملکرد بنگاهها و به طور کلی رشد بخش خصوصی امکانپذیر نیست. در هر کشوری دولت دارای ضوابط و مقرارت خاصـی اسـت کـه تمام تلاش خود را برای رسیدن به آن ضوابط مصروف می‌کند. دولت‌ها با تنظیم سیاست‌های مالیاتی مهم‌ترین نقش را در اقتـصاد ایفـا می‌کنندو می‌توانند تعادل را در اقتصاد به وجود آورند که بررسی نرخ مالیات‌ها در کشورهای مختلف می‌تواند شاخصی برای رتبه‌بندی فضای کسب‌وکار کشورها محسوب شود. درآمدزایی دولت از محل اخذ مالیات بیشتر به توسعه همه‌جانبه اقتـصادی چـون رشـد فـضای کسب‌وکار، افزایش سطح تولید کیفی، اشتغال و از همـه مهمتـر جـذب سرمایه‌گذار خـارجی در ایجاد پروژه‌ها و طرح‌های سنگین و سبک زیرسـاختی بازمی‌گردد و مسئولان نسبت به این امر اقدامات وسیعی را در دستور کار قرار داده‌اند.
اجرای مالیات بر ارزش افزوده، شفاف سازی در مبادلات اقتصادی به دلیل ردیابی معاملات در زنجیره‌های واردات، تولید و صادرات، کاهش فرارمالیاتی، جلوگیری از قاچاق کالا، تشویق سرمایه گذاری، افزایش مستقیم و غیر مستقیم میزان درآمدهای مالیاتی از کل درآمدهای جاری دولت، جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف از محصول، اخذ مالیات بیشتر از مصرف کنندگان کالاها و خدمات لوکس و غیر ضروری و بر قراری عدالت مالیاتی را برای نظام‌های اقتصادی به دنبال دارد.


تاریخ یادداشت: 1398/09/12
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
بیانیه سطح توافق خدمات سازمان
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی