طرح جامع مالیاتی و مدرنیزاسیون فرآیندهای مالیاتی
چاپ مطلب

اصلاح مالیاتی فرآیندی است که از طریق آن سیاست ها و روش های مدیریت مالیاتی با هدف افزایش درآمدهای دولت، ثبات اقتصادی و تخصیص منابع و بهبود کارایی دستگاه مالیاتی تغییر می یابد. براین اساس، رویکردهای اصلاح مالیاتی بر کاهش آثار تحریفی مالیات به منظور حفظ رقابت پذیری اقتصاد، کاهش تنوع نرخ های مالیاتی به منظور کاهش تحریف های ناخواسته در قیمت های نسبی، گسترش مالیات بر ارزش افزوده به منظور کاهش بار مالیاتی بخش تولید، توجه به عدالت، گسترش پایه های مالیاتی ساده و شفاف و همچنین کاهش هزینه های اداری و تمکین مالیاتی معطوف است.
یکی از جنبه های اصلاح دستگاه مالیاتی، مدرنیزاسیون فرآیندهای مالیاتی است. در بسیاری از کشورها حرکت به سمت به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در این بخش، ارایه خدمات برخط به مودیان، تسهیل پرداخت اینترنتی مالیات و غیره شتاب بیشتری گرفته و حتی برخی از آنها به استفاده از فناوری های مبتنی بر تلفن همراه در مالیات ستانی روی آورده اند.
مکانیزاسیون فرآیندهای مالیاتی علاوه بر افزایش کارایی کلی دستگاه مالیاتی، چشم انداز، ساختار و تصور مردم نسبت به سازمان مالیات را تغییر می دهد. توسعه محصولاتی نظیر خدمات تعاملی تحت وب برای مودیان مالیاتی یا یک سیستم تبادل الکترونیکی داده ها با سایر نهادهای دولتی بایستی از مولفه های اصلی این برنامه اصلاحی باشد. عدم توجه به این نکته می تواند مشکلات زیادی را به همراه داشته باشد.
به طور کلی حوزه هایی که درآن مدرن سازی یا مکانیزاسیون مورد توجه قرار گرفته اند به چهار بخش عمده قابل تقسیم هستند:
• سیستم های مرتبط با گردآوری، ذخیره سازی و پردازش اطلاعات مودیان
دستگاه مالیاتی برای تأمین اطلاعات مورد نیاز خود از سه کانال اصلی اقدام میکند: 1-اطلاعاتی که به صورت داوطلبانه از سوی مودیان در اظهارنامه های مالیاتی ارایه می شود; 2-اطلاعاتی که با استفاده از اختیارات قانونی سازمان جمع آوری می شود; 3- سرانجام اطلاعاتی که اشخاص ثالث نظیر بانک ها، دستگاه های دولتی و طرف های معامله، مکلف به ارایه آن هستند. برای هر کدام از این اطلاعات، نیاز به ساختارها و کانال های ارتباطی الکترونیکی می باشد و توسعه این کانال ارتباطی باید یکی از محورهای برنامه اصلاح دستگاه مالیاتی باشد.
• سیستم های مرتبط با مدیریت تمکین و خدمات مودیان
هزینه های تمکین شامل; مدت زمانی است که مودیان برای آماده سازی و پر کردن فرم های مالیاتی، یادگیری قوانین مالیاتی و نیز ثبت و نگه داری فعالیت های مالی خود برای مقاصد مالیاتی صرف میکنند. این هزینه ها همچنین شامل هرنوع مخارج پولی است که مودیان به منظور امتناع و فرار مالیاتی، آماده سازی فرم ها و اظهارنامه مالیاتی و پرداخت مالیات توسط دیگران، پاسخ به حسابرسان پرداخت می نمایند.
به طور کلی برای بهبود تمکین مالیاتی از طریق کاهش هزینه های تمکین باید به اصلاح سیاست های مالیاتی، اصلاح دستگاه مالیاتی و الکترونیکی کردن فرایندها پرداخته شود. در بخش خدمات مودیان و به منظور کاهش هزینه های تمکین از طریق کاهش زمان پرداخت مالیات و کاهش سایر هزینه های مرتبط با پرداخت مالیات، کشورهای مختلف، خدمات الکترونیکی از جمله استفاده از خدمات آنلاین در مدیریت مالیات، ارایه خدمات تکمیل الکترونیکی اظهارنامه مالیاتی، ارایه خدمات پیش تکمیل اظهارنامه مالیاتی به مودیان، خدمات پرداخت الکترونیک مالیات (پرداخت آنلاین) را ارائه می دهند.
• سیستم های مرتبط با مدیریت و نظارت بر منابع داخل سازمانی
منابع انسانی، بودجه و تشکیلات در کنار منابع فیزیکی نظیر ساختمان و فضای اداری، آموزش کارکنان و مودیان، تجهیزات و غیره از عوامل اصلی و ضروری برای انجام و تداوم فعالیتهای سازمانی در دستگاه مالیاتی است. مدیریت متمرکز این امور، نگهداری و توسعه آنها نیازمند ایجاد بسترهای اطلاعاتی مبتنی بر فناوری های نوین است.
یکی از موضوعاتی که در دو دهه اخیر بدنبال اصلاح سیاست های مالیاتی و دستگاه مالیاتی در بسیاری از کشورها پیگیری شده، مدرنیزاسیون یا توسعه کاربردهای فناوری اطلاعات در فرایندهای مالیاتی است. همانطوری که پیشتر گفته شد، الکترونیکی کردن فرایندها، نبایستی به عنوان یک بسته سیاستی مستقل از سایر برنامه های اصلاحی دنبال شود. اما در کشور ما و از آغاز اجرای پروژه طرح جامع مالیاتی، این موضوع مستقل از سایر برنامه های اصلاحی دنبال شد. امروز سازمان امور مالیاتی با «اجرای طرح جامع مالیاتی» که مبتنی بر استفاده از فناوری‌های جدید است، خدماتی را ارائه می‌دهند که پیش از این امکان عرضه آن وجود نداشته است. مأمور مالیاتی می‌تواند در دفتر کار خود از طریق یک کامپیوتر و یک ارتباط اینترنتی، مودی خود را از هر گوشه دنیا پذیرا باشد و مودیان مالیاتی بدون مراجعه به ادارات می‌توانند علاوه بر ارائه اظهارنامه و پرداخت مالیات از سایر خدماتی که از طریق سایت این سازمان در اختیار آنها گذاشته شده، استفاده کنند. همچنین سازمان امور مالیاتی با تکیه بر میلیاردها رکورد اطلاعاتی اخذ شده از سامانه‌های طرح جامع مالیاتی، امکان شناسایی فرارهای مالیاتی و شناسایی مودیان جدید بسیار سهل‌تر از گذشته شده است. بدیهی است حجم بالای شناسایی فرارهای مالیاتی صرفا با تکیه بر ظرفیت فناوری‌های اطلاعاتی مربوط به طرح جامع مالیاتی امکان پذیر بوده است.
بی گمان این طرح به عنوان موتور محرک نظام نوین مالیاتی و محور اصلی نهادینه سازی عدالت اقتصادی، یکی از مهمترین تحولاتی خواهد بود که تاکنون کشور با آن روبرو بوده و به عنوان نقطه عطفی تاریخی در کارنامه عملکردی مدیریت فعلی نظام مالیاتی کشور به ثبت خواهد رسید.


تاریخ یادداشت: 1398/08/25
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
بیانیه سطح توافق خدمات سازمان
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی