مروری بر مالیات بر ارزش افزوده
چاپ مطلب

در کشورهای توسعه یافته بیشترین درآمد دولت از راه مالیات است. مالیات موجب می گردد انضباط مالی به نحو مناسب برقرار ‌شود. مالیات در هر کشوری به تناسب پیشرفت و توسعه اقتصادی آن از جایگاه ویژه برخوردار است. بر همین اساس میزان درآمد های داخلی دولتها تا حد زیادی ارتباط مستقیمی به توان وکارایی نظام مالیاتی آنها بستگی دارد . بنابراین مهمترین منبع اصلی تامین درآمدهای داخلی، از ناحیه وصول مالیات است و مردم پذیرفته اند که برای پیشرفت وخدمات عمومی کارهای عمرانی و زیر بنایی توسط دولت، از قبیل ساخت راه ، نیروگاه های برق ، سد ،بیمارستان ، پارک ، مدارس پرداخت قسمتی از در آمدشان به دولت تحت عنوان مالیات ضروری است.
مرور زمان نشان داده است که کشورهای دنیا به این نتیجه رسیده اند که مالیات بر ارزش افزوده یک روش مناسب و بهتری جهت نیل به تحقق برنامه های اقتصادی است و در بیشتر کشورهای جهان از سال 1960 تاکنون این روش پیاده شده است و به مرور در بقیه کشورها هم در حال اجرا شدن است . ویژگی این نوع مالیات ، حضور مردم در صدور فاکتور و گرفتن پول وپرداخت به دولت است که در نتیجه بر اثر افزایش نقش مردم، مطالبات آنان نیز از دولت‌ها زیاد می‌شود. بنابراین دولت باید پاسخگو باشد. ازآنجا که مالیات بر ارزش افزوده به مصرف تعلق گرفته ومتناسب با میزان مصرف، تغییر می کند از عدالت مالیاتی بیشتری نیز بر خوردار است, که خود این موضوع باعث کنترل مصرف خواهد شد .
مالیات بر ارزش افزوده به دلایل مختلف بهترین راه برای اخذ مالیات است. مالیات بر ارزش افزوده در بسیاری از کشورها ضمن تأمین بیشتر عدالت اجتماعی نسبت به سایر مالیات‌ها و بدون از بین بردن انگیزه سرمایه گذاری و تولید، به عنوان منبع درآمد جدیدی در جهت افزایش درآمدهای دولت به کار برده شده است و از آنجا که سیستم مالیات بر ارزش افزوده یک سیستم خود اجراست و همه مودیان نقش مأمور مالیاتی را ایفا می‌کنند، هزینه وصول آن پایین است. در عین حال، با توجه به این که در این مالیات مودیان برای استفاده از اعتبار مالیاتی ملزم به ارائه فاکتور خواهند بود، زمینه برای شناسایی خود به خود میزان معاملات مودیان فراهم می‌شود و از طرف دیگر از آنجایی که بسیاری از کالاها با اجرای این قانون از مالیات معاف هستند و یا پرداخت مالیات بر اساس درصد کمتری نسبت به قبل می‌باشد، وصول مالیات با رضایت مودیان است و این طرح سبب برقراری هر چه بیشتر عدالت اقتصادی در کشور می‌شود.
با اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، منافع ? گروه از فعالان بازار به طور جدی به خطر افتاد. در درجه اول کسانی که پشت پرده به دلالی و واسطه‏گری مشغول بودند. کسانی که بدون اینکه در زحمت تولید شریک باشند و بدون اینکه در مقابل مصرف‏کنندگان تعهدی به عهده بگیرند، با قرارگرفتن در مسیر تولید تا مصرف، با خرید و فروش‏های مکرر باعث عدم شفافیت و التهاب در بازار می‏شدند. ضرر این عده بیشتر از این بابت است که براساس قانون مالیات بر ارزش افزوده، مسیر تهیه و توزیع کالاها شفاف می‏شود و با اجرای این قانون، کسانی که بی‏جهت در مسیر تولید تا مصرف قرارگرفته‏اند، شناسایی شده و به تدریج حذف می‏شوند.
گروه دیگر ضررکننده‏ها از قانون مالیات بر ارزش افزوده، قاچاقچیان هستند. کسانی که خارج از مسیر قانونی و رسمی واردات، کالاهای خارجی را از بازارکشورهای اطراف دور از چشم قانون به داخل ایران منتقل کرده و بازار ایران را مملو از کالاهای بی‏کیفیت خارجی کرده‏اند. ویژگی اصلی این عده، عدم تعهد آنها در برابر مصرف‏کنندگان است چرا که نه گارانتی معتبری ارایه می‏کنند و نه حتی در قبال صحت و سلامت کالایی که ارایه می‏کنند، مسوولیتی می‏پذیرند. با اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، منافع این دسته از خرابکاران بازارنیز به شدت به خطر افتاد.قانون مالیات بر ارزش افزوده در عین حال به شدت به نفع صادرات و صادرکننده است. ماده ?? این قانون، صادرات کالا و خدمات را از این مالیات معاف کرده و مقرر داشته مالیات کالاهایی که قبلا به هنگام فروش آنها مالیات بر ارزش افزوده دریافت شده، هنگام خروج از کشور،مسترد می‏شود. در واقع صادرکنندگان محصولات ایرانی با خرید کالا از بازار ایران و خروج آن از کشور، ??? درصد از ارزش کالای صادراتی را که قبلا به عنوان مالیات بر ارزش افزوده پرداخته بودند، از دولت بازپس می‏گیرند.
در یک جمع¬بندی، می¬توان گفت انعطاف بالا، اثر تورمی اندک، هدفمند بودن مالیات و تأثیرگذاری قابل ملاحظه بر تنظیم بازار و جهت دهی به نظام تولید و توزیع کالاها و خدمات در کشور و نیز تقویت صادرات عواملی هستند که سبب شده¬اند، مالیات بر ارزش افزوده به عنوان یکی از ابزارهای مهم مورد توجه برنامه¬ریزان اقتصادی در ایران و جهان قرار گیرد. بر این اعتبار می¬توان ادعا کرد مالیات بر ارزش افزوده بیش از آنکه ابزار درآمدزایی باشد، یک مکانیزم مدیریت اقتصادی است که می¬تواند به رشد و توسع? اقتصادی کشور کمک شایانی نماید.به هرحال با توجه به تاثیر مالیات برارزش افزوده در رشد شکوفایی اقتصاد، امیدواریم نظام مالیات برارزش افزوده گام مهمی را در راه نوسازی و پویایی سیستم مالیاتی بردارد.


تاریخ یادداشت: 1398/08/11
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
بیانیه سطح توافق خدمات سازمان
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی