نقش‌آفرینان فرهنگ مالیاتی
چاپ مطلب

فرهنگ، مجموعه‌ای از اندیشه‌ها، اخلاقیات، آداب و سنت‌هاست که رفتار مردم را تحت تأثیر قرار می‌دهد و با توجه به تغییرپذیری آن، قابل مدیریت است. فرهنگ یکی از مولفه‌های مهم و اساسی‌ در توسعه هر کشوری است، مبنای هر نوع توسعه، توسعه فرهنگی است که سایر ابعاد توسعه (سیاسی، اقتصادی و اجتماعی) نیز از آن ریشه می‌گیرند.
توسعه اقتصادی بدون توجه به توسعه فرهنگی ممکن نیست. فرهنگ پدیده‌ای است که در جامعه شکل می‌گیرد و در طی فرآیندهایی تغییر می‌یابد. فرهنگ یک ابزار برای رسیدن به توسعه اقتصادی است. پس‌دست یابی به اقتصادی پویا نیازمند بسترسازی و ایجاد شرایط و زمینه‌هایی است که اگر این بسترسازی‌ها تحقق نیابد، نمی‌توان امید داشت که نظام مالی پویایی در جامعه شکل گیرد.
بینش‌ها، نگرش‌ها و باورهای انسانی یا به‌عبارت‌دیگر فرهنگ است که سبک زندگی و نیز جهت و میزان انگیزه‌های انسان را تعیین می‌کند. در جامعه‌ای که کسی به پرداخت مالیات باور نداشته، وجود آن را غیرضروری و اجباری تلقی کند، آن جامعه نمی‌تواند به خودکفایی و استقلال اقتصادی برسد.
بنابراین شناخت و آگاهی نسبت به فرهنگ مالیاتی حاکم بر جامعه، برای سیاست‌گذاران، تصمیم گیران و مدیران مالی کشور در حوزه برنامه‌ریزی از اهمیت بالایی برخوردار است چراکه امروزه با گسترش پدیده جهانی‌شدن و تنوع و تعدد نظام‌های مالیاتی در کشورهای مختلف و همچنین رویارویی فرهنگ‌های متفاوت، اهمیت پرداختن به موضوع فرهنگ مالیاتی در کشورها بیش از هر زمان دیگر محسوس است.
فرهنگ مالیات مفهومی بین‌رشته‌ای است که در سه حوزه اقتصاد، جامعه‌شناسی و تاریخ قابل تفسیر و تبیین است. تعریفی که از فرهنگ مالیاتی در سال‌های اخیر ارائه‌شده است، عمدتا بر «ذهنیت مالیاتی» متمرکز است که متشکل از دو مفهوم «روحیه پرداخت مالیات» و «انضباط مالیاتی» است و بر رابطه بین پرداخت‌کنندگان مالیات و متصدیان این حوزه دلالت دارد.
فرهنگ مالیاتی هر کشور به مجموع سازمان‌ها و تشکیلات رسمی و غیررسمی مرتبط با نظام مالیاتی و عملکرد آن گفته می‌شود که در طول زمان وارد فرهنگ هر کشور شده و دربرگیرنده روابط و وابستگی‌ها و تعاملات بین آن‌هاست. به‌منظور ایجاد کارایی و اثربخشی سیاست‌های مالیاتی، شناسایی ضعف‌ها و اختلالات موجود در تعاملات انسانی در نظام مالیاتی بسیار حائز اهمیت است; به‌عبارت‌دیگر فرهنگ مالیاتی نه‌تنها از نظام مالیاتی آن کشور و عمل پرداخت مالیات تشکیل‌شده بلکه رابطه بین «کارگزاران» حوزه مالیات و «پرداخت‌کنندگان» را هم در برمی‌گیرد.
البته باید گفت فرهنگ مالیاتی هر کشوری زیادی متأثر از فرهنگ عمومی و ویژگی‌های تاریخی، جغرافیایی، سیاسی و اجتماعی آن کشور است و ازاین‌رو امکان طراحی یک نظام فرهنگ مالیاتی که برای همه کشورهای جهان کاربرد داشته باشد غیرممکن است. فرهنگ مالیاتی یک کشور به‌طور تقابل و تعامل نظام مالیاتی در آن کشور و ارزش‌های فرهنگی حاکم بر آن چون صداقت، عدالت، حس تعهد و مسئولیت ایجاد می‌شود.
در شکل‌گیری فرهنگ مالیاتی، دولت، مردم و نهادهای اجتماعی (رسانه‌ها، دانشگاهیان و ...) به‌طور پیوسته‌ای باهم تعامل دارند و بر یکدیگر اثر می‌گذارند. از یک‌سو، دولت با ایجاد قوانین مالیاتی، زیرساخت‌های لازم برای اجرای این قوانین و اطلاعات رسانی و آموزش در این حوزه فعال است تا افراد و نهادها به نقش‌ها و وظایف خودآگاهی پیدا کنند; و از سوی دیگر، مردم و نهادهای هستند که با توجه به شرایط جامعه نسبت به قوانین و ساختارهای مالیاتی واکنش نشان می‌دهند و بر آن‌ها اثر می‌گذارند.
باید گفت، در بستر یک فرهنگ مالیاتی پیشرو و قوی در یک کشور، مردم‌باور دارند که یک نظام اجتماعی مطلوب و مردمی تنها برخورداری مردم از یک سری حقوق از جانب حکومت‌ها خلاصه نمی‌شود بلکه عمل به تعهدات متقابل را نیز شامل می‌شود. پرداخت مالیات به‌منظور فراهم آوردن منابع مالی موردنیاز دولت‌ها در انجام وظایف خود، ازجمله این تعهدات محسوب می‌شود; بنابراین زمانی می‌توانیم به حد مطلوب و قابل قبولی از رفاه و توسعه پایدار دست‌یابیم که همه مردم از قوانین مالیات تبعیت کرده و برای اجرای آن ارزش قائل شوند.


تاریخ یادداشت: 1398/06/09
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
بیانیه سطح توافق خدمات سازمان
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی