مالیات بر ارزش‌افزوده، گامی به سوی شفافیت اقتصادی
چاپ مطلب

ارتقای جایگاه اقتصاد در هر جامعه‌ای، مستلزم وجود شفافیت در فعالیت‌های اقتصادی آن است. کارکرد شفافیت اقتصادی در حقیقت منجر به جلوگیری از بروز فساد و سوءاستفاده‌های احتمالی می‌شود. در نظام مالیات ستانی، دسترسی به اطلاعات اقتصادی و مالی افراد در وضع دقیق و صحیح مالیات، نقش تعیین‌کننده دارد. نظام مالیاتی در اغلب کشورها از جمله کشورهای پیشرفته، دارای ساختاری کاملا شفاف و قانونمند است و درآمدهای مالیاتی منبع مهم و لایزال حکومت‌ها به‌منظور برنامه‌ریزی و اجرای برنامه‌های رفاهی و اقتصادی محسوب می‌شوند. به‌منظور افزایش سهم درآمدهای مالیاتی می‌بایست در وهله نخست درجه اعتماد و رضایت مودیان افزایش یابد و این امر مستلزم برقراری دو اصل شفافیت و عدالت در وصول مالیات است تا پرداخت مالیات با رضایت‌مندی و آگاهی شهروندان توأم گردد.
مالیات بر ارزش‌افزوده یکی از جدیدترین انواع پایه‌های مالیاتی است که به‌عنوان مالیاتی غیرمستقیم بر مصرف کالاها و خدمات اعمال می‌شود. ارزش‌افزوده، اختلاف بین ارزش کالاها و خدمات فروخته شده با ارزش کالاها و خدمات خریداری شده است و از این حیث، مالیات بر ارزش‌افزوده، مالیاتی است که خریدار هنگام خرید کالا و خدمات به فروشنده می‌پردازد و فروشنده نیز باید در دوره‌های زمانی مشخص آن را به دولت و سازمان امور مالیاتی پرداخت نماید. شفاف‌سازی در مبادلات تجاری، کاهش فرارهای مالیاتی، جلوگیری از قاچاق کالا، تشویق سرمایه‌گذاری، حمایت از تولید و صادرات، افزایش درآمدهای مالیاتی و جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف از محصول نهایی و برقراری عدالت مالیاتی ازجمله مزایای مالیات بر ارزش‌افزوده بشمار می‌آیند.
هدف و کارکرد اصلی اخذ مالیات بر ارزش‌افزوده، کسب پول نیست بلکه ایجاد شفافیت در مراودات اقتصادی و تجاری و شناسایی بخش پنهان اقتصاد است و این امر به نفع فعال اقتصادی است چراکه می‌تواند در دوران عدم انجام فعالیت اقتصادی و
یا کاهش فعالیت‌های خود، بر اساس ارائه مدارک و مستندات به سازمان امور مالیاتی از پرداخت مالیات کمتری برخوردار شود. زمانی می‌توان به وجود یک فروشنده متعهد و پایبند به قوانین اعتماد کرد که ابزارهای کافی به منظور نظارت بر عملکرد فعالان اقتصادی وجود داشته باشد و مالیات یکی از همین ابرازهاست، از این رو لازم است تمام فعالیت‌های اقتصادی کشور در شفافیت انجام پذیرد تا دست اقتصاددانان برای تصمیم‌گیری صحیح باز باشد و نکته مهم و اصلی این است که درکنار ایجاد این شفافیت، درآمدهای مالیاتی به دست آمده نیز در توسعه کشور بکار گرفته می‌شود.
پرداخت مالیات بر ارزش افزوده با ارائه دوره ای و منظم صورت حساب و اظهارنامه از سوی فعالان اقتصادی صورت می گیرد.
بدین نحو که فعالان اقتصادی و صاحبان مشاغل مکلفند در قبال عرضه کالا یا خدمات، صورتحساب های حاوی مشخصات معامله کنندگان و مورد معامله و مالیات متعلق به آن، تهیه و به سازمان امور مالیاتی کشور ارائه نمایند. سازمان امور مالیاتی کشور جهت تشخیص درست و عادلانه درآمدهای مشمول مالیات، به دریافت این صورت حساب ها که به شکل صحیح و دقیق تنظیم‌شده باشند، نیازمند است. درج اطلاعات مربوط به انجام معاملات و فعالیت‌های اقتصادی در صورت حساب ها و ارائه آنها همراه با اظهارنامه، مصداق عینی و عملی دسترسی به اطلاعات و گردش مالی صاحبان مشاغل و فعالان اقتصادی است که لازمه و پیش شرط تحقق شفافیت اقتصادی در حوزه مالیات ستانی محسوب می شود.
پویایی و تحرک اقتصاد کشور و اجرای عدالت، مستلزم مبارزه با فساد مالی در سایه ایجاد شفافیت در فعالیت‌های اقتصادی هم از سوی دولت و هم از سوی آحاد جامعه است. بدین ترتیب در عرصه مالیات با برقراری شفافیت در زمینه حساب‌ها و اطلاعات مالی فعالان اقتصادی، تعیین رقم عادلانه و صحیح مالیات مشمولان امکان‌پذیر شده و از این طریق عدالت مالیاتی شکل می‌گیرد. تحقق این امر درگرو تشخیص دقیق درآمد مشمول مالیات است که لازمه‌ی آن داشتن اطلاعات دقیق از فعالیت‌های فعالان اقتصادی و اسناد و مدارک آنان است. به‌عبارت‌دیگر هر چه فعالیت‌های اقتصادی شفاف‌تر و دسترسی به اسناد و مدارک با سهولت بیشتری همراه شود، امکان محاسبه دقیق درآمد مشمول مالیات مودیان نیز بیشتر می‌شود.


تاریخ یادداشت: 1398/03/13
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
بیانیه سطح توافق خدمات سازمان
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی