ارتقای فرهنگ مالیاتی رسالتی همیشگی و همگانی
چاپ مطلب

هرچه مخاطرات و آسیب‏های ناشی از اقتصاد تک محصولی بیشتر رخ می‏ نماید، تلاش‏ها برای یافتن منابع درآمدی پایدار و جایگزین که پاسخگوی هزینه ‏های عمومی کشور باشد ضرورت بیشتری به خود می‏گیرد. بسیاری از کشورها به درستی راه‏ حل را در شکوفایی اقتصاد داخلی و افزایش درآمدهای مالیاتی جسته ‏اند. افزایش درآمدهای مالیاتی اما پیش‏ شرط‏ها و الزامات ویژه‏ای دارد که بدون برآوردن آنها نمی‏ توان به مالیات به عنوان منبع درآمدی مطمئنی برای تامین هزینه‏ های عمومی و جاری دولت نگریست. مهمترین این پیش‏ شرط‏ها آن است که مالیات‏دهی به عنوان یک فرهنگ و هنجار اقتصادی پذیرفته‏ شده در میان فعالان اقتصادی و تمام گروه‏ها و بخش‏های جامعه نهادینه شده باشد. اعضای جامعه باید به خوبی دریابند که عرضه بهینه خدمات و کالاهای عمومی، ایجاد زیرساخت‏ها و تاسیسات زیربنایی، ارتقاء نظام بهداشت و سلامت، کارآمدتر شدن نظام آموزش، تامین امنیت و ... جز با مشارکت فعالانه در پرداخت مالیات و کمک به دولت در تامین هزینه‏های جاری امکان‏ پذیر نخواهد بود.
به همین دلیل است که در بسیاری از کشورها که چرخ اقتصاد جامعه با مالیات می چرخد، فرار مالیاتی امری مذموم تلقی می شود و اگر کسی به ارتکاب این گناه نابخشودنی متهم شود، برای بازیافتن آبرو و حیثیت خود راه دشواری پیش رو خواهد داشت. اهمیت پرداخت مالیات در این کشورها را می توان در شیوه هایی که برای مقابله با فرار مالیاتی به کار برده می شود، مشاهده کرد. در این کشورها، برای گزارش فرار مالیاتی تمهیدات جالب توجه و خاصی پیش بینی شده است. یکی از جالب ترین این تمهیدات این است که دولت به شهروندانی که یک فرار مالیاتی را افشا کنند پاداش قابل توجهی می دهد. حتی در ساختار بسیاری از ادارات امور مالیاتی واحدی به نام دفتر whistleblower ایجاد شده است. این واژه به معنای «سوت زننده» است. «سوت زننده» کسی است که تخلفات و جرایم صورت گرفته در یک شرکت خصوصی و یا سازمان دولتی را به صورت محرمانه به اطلاع مقامات ذی ربط می رساند. اما آنچه که ماجرا را جالب تر می کند این است که در این کشورها، اکثر شهروندان به نیت دریافت پاداش و جایزه اقدام به گزارش اطلاعات مربوط به فرار مالیاتی نمی ‏کنند، بلکه گزارش و افشای تخلفات مالیاتی را وظیفه خود می دانند و به این باور رسیده اند که فرار از مالیات زیان ها و آسیب های غیرقابل جبرانی برای همه اعضای جامعه در پی خواهد داشت و رفاه، امنیت و سلامت جامعه را به شدت آسیب پذیر خواهد ساخت.
کشورهای پیشرفته برای ایجاد چنین نگرشی در شهروندان خود مسیر پر نشیب و فرازی را پشت سر گذاشته اند. شهروندان این کشورها به خوبی دریافته اند برای تامین هزینه مورد نیاز برای اداره امور جامعه شیوه کارآمدتری بجز پرداخت مالیات وجود ندارد. در سال‏های اخیر سایر کشورهای جهان نیز که از یک طرف از پیامدهای سوء اقتصادهای تک محصولی آسیب دیده اند و از طرف دیگر نسبت به اهمیت اتکا بر درآمدهای مالیاتی و اقتصاد درون زا واقف شده اند، به برنامه های میان مدت و بلند مدتی برای ارتقای فرهنگ تمکین مالیاتی روی آورده اند. اکنون در سراسر جهان از کشورهایی مثل ترکیه و برزیل و مالزی گرفته تا کشورهایی مثل رواندا و گامبیا و جیبوتی هر یک برای ارتقای فرهنگ مالیاتی و افزایش آگاهی شهروندان خود از ضرورت و آثار پرداخت مالیات برنامه های خاصی را اجرا کرده و یا در حال اجرای آن هستند.
با مرور تجارب اکشورهای مختلف، اعم از توسعه یافته و در حال توسعه، می توان درس های زیادی گرفت. مهمترین این درس ها این است که دولتمردان آنها به این برنامه ها به چشم برنامه هایی که در کوتاه مدت بتواند باعث افزایش درآمدهای مالیاتی شود، نمی نگرند. بلکه بیش از هر چیز می کوشند جنبه ها و ارزش های اجتماعی و متعهدانه مربوط به موضوع مالیات را در شهروندان خود تقویت کنند و بویژه نسل آینده را به نسلی تبدیل کنند که برخوردی متعهدانه با موضوع مالیات دهی دارد و به آن به دیده یک خیر جمعی می نگرد.
ایران نیز از جمله کشورهایی است که در سال های اخیر رویکرد متمرکزتری را به درآمدهای مالیاتی در پیش گرفته است و به موازات نوسانات به وجود آمده در بازار نفت و تحریم های ظالمانه توانسته است با افزایش درآمدهای مالیاتی از تاثیر تکانه ها و آسیب های بیرونی بر اقتصاد خود بکاهد. دولتمردان و قانونگذاران ایران در این سال ها در کنار اقداماتی از قبیل اصلاح قوانین مالیاتی، تلاش برای اجرای طرح جامع مالیاتی و دریافت مالیات بر مبنای اطلاعات اقتصادی دقیق و متقن، نصب سامانه های صندوق فروش و اقدامات فنی و قانونی از این دست، از حوزه فرهنگ و آموزش نیز غافل نشده اند و ارتقای فرهنگ مالیاتی و افزایش آگاهی شهروندان و مودیان را پیوسته مد نظر داشته اند. در این میان بویژه فرهنگ سازی مالیاتی در گروه های سنی خردسال تر مد نظر قرار گرفته است. برگزاری نخستین جشنواره سراسری فرهنگ مالیاتی، برپایی نمایشگاه آثار برگزیده جشنواره فرهنگ مالیاتی، اجرای برنامه های شاد و آموزنده «میم مثل مالیات» در مدارس، تولید بازی ها و محتواهای آموزشی- سرگرم کننده با مضامین مالیاتی و غیره از جمله اقداماتی بوده است که در سال های اخیر به همت سازمان امور مالیاتی و با هدف ارتقای فرهنگ مالیاتی در میان اقشار مختلف جامعه انجام شده است.
اما نکته مهمی که از آن نباید غافل شد این است که ارتقای فرهنگ مالیاتی آرمانی ملی و همگانی است که همه افراد، نهادها، موسسات، شرکت ها و رسانه ها در قبال آن مسئولند و نباید آن را فقط به حوزه وظایف سازمان امور مالیاتی کشور محدود کرد. افزایش درآمدهای مالیاتی دولت به معنای افزایش سهم بودجه از مالیات است و این بدان معنا است که همه ما به نحوی از این مالیات ها بهره می بریم و همه ما در این زمینه مسئولیم. در این میان، نهادها و سازمان هایی که بخش قابل توجهی از بودجه آنها از محل درآمدهای مالیاتی تامین می شود نقش مهم تری برعهده دارند. رسانه های جمعی هم به واسطه دامنه وسیع تاثیرگذاری که بر گروه های مختلف مخاطبان دارند، نقش اثرگذاری خواهند داشت. شهروندان نیز که امروزه به مدد فناوری هایی مثل شبکه های اجتماعی قادرند صدایشان را رساتر به گوش دیگران برسانند، می توانند نقش تعیین کننده ای برای خود در این حوزه تعریف کنند.


تاریخ یادداشت: 1396/04/19
کلمات کلیدی: فرهنگ مالیاتی فرار مالیاتی 

پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دادستانی انتظامی مالیاتی
دفتر مرکزی حراست
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی