نقش مالیات بر ارزش افزوده در مقابله با اقتصاد زیر زمینی
چاپ مطلب

مالیات بر ارزش افزوده به عنوان یکی از روش های جدید دریافت مالیات جایگاه ویژه ای در اقتصاد کشورها ایفا می کند و مالیاتی است که کلیه عرضه کنندگان کالا ها و خدمات به عنوان مودیان نظام مالیاتی باید علاوه بر بهای کالا یا خدمات عرضه شده،به صورت درصدی از بهای فروش کالا یا خدمات،در زمان فروش از خریداران اخذ و به صورت دوره ای(فصلی)به سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند. چنانچه مالیات بر ارزش افزوده به شکل موثر و مطلوب اجرا شود بسیاری از حلقه های زنجیره مبادله های اقتصادی که در وضعیت موجود از نظارت دستگاه مالیاتی و بخش مالیات بر درآمد خارج است کنترل می شود و به این ترتیب بخش مالیات بر درآمد از پایه متحول خواهد شد. مالیات بر ارزش افزوده به عنوان یکی از روش های جدید دریافت مالیات جایگاه ویژه ای در اقتصاد کشورها ایفا می کند و مالیاتی است که کلیه عرضه کنندگان کالا ها و خدمات به عنوان مودیان نظام مالیاتی باید علاوه بر بهای کالا یا خدمت عرضه شده،به صورت درصدی از بهای فروش کالا یا خدمات،در زمان فروش از خریداران اخذ و به صورت دوره ای(فصلی)به سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند. قانون مالیات بر ارزش افزوده در مجلس شورای اسلامی تصویب شده و از ابتدای مهر ماه 1387 توسط دولت جهت اجرا به تمامی وزارتخانه‌ها، سازمان‌های دولتی و اشخاص حقیقی و حقوقی ابلاغ شده است. این قانون جایگزین قانون تجمیع عوارض گردید. مالیات بر ارزش افزوده، مالیات غیر مستقیم است که به کالاها و خدمات در مراحل تولید و توزیع تعلق می‌گیرد. این نوع مالیات توسط فروشنده محاسبه و وصول و به حساب اداره امور مالیاتی واریز می‌شود. ایجاد عدالت نسبی ، خود کنترلی و درآمدزا بودن ، از ویژگی های مثبت نظام مالیات بر ارزش افزوده است . کشور ما نیز مانند بسیاری از کشورها از آسیب ناشی از اقتصاد زیر زمینی رنج می برد. مهم ترین نکته ایی که در مورد اقتصاد زیر زمینی باید مورد توجه قرار گیرد ، آن است که هیچ تعریف مطلقی در مورد اقتصاد زیر زمینی وجود ندارد. آن چنان که حتی در نام گذاری این پدیده نیز در میان صاحب نظران و سیاستمداران اقتصادی اجماع نظر کاملی به چشم نمی خورد. ولی به طور کلی دو تعریف محدود و گسترده برای اقتصاد زیر زمینی وجود دارد. در تعریف گسترده ی اقتصاد زیرزمینی که شامل بخش های خانوار ، غیر رسمی ، غیرعادی و غیرقانونی می شود از آن به عنوان اقتصاد غیر رسمی یاد می شود. در تعریف محدود ، اقتصاد زیر زمینی به فعالیت های قانونی اطلاق می شود که به علت عدم پرداخت مالیات و عدم رعایت برخی قوانین دولتی ، به مقامات رسمی گزارش نمی شود. واضح است که هرچه میزان اقتصاد زیر زمینی گسترده تر باشد ، سازمان اجرایی باید هزینه های بیشتری را برای امور شناسایی ، حسابرسی و وصول مالیات انجام دهد. بنابراین سازمان اجرایی باید هزینه ی بیشتری صرف کند تا فراریان مالیاتی را دستگیر و میزان فرارمالیاتی را کنترل کند. همچنین اقتصاد زیر زمینی ارتباط دو طرفه و نامشخصی با فساد اقتصادی دارد و این ارتباط می تواند مکمل و جانشین باشند ، بنابراین به تبع گسترده تر شدن فعالیت اقتصاد سایه ایی ، امکان گسترش فساد مالی نیز وجود خواهد داشت. بدین ترتیب در این شرایط ، احتمال بدتر شدن وضعیت اجتماعی در اثر اجرای VAT وجود خواهد داشت. البته میزان اقتصاد زیر زمینی بر درآمدهای مالیاتی تاثیرگذار است. به طور مثال کشورهایی چون : آلمان ، اتریش ، ژاپن ، سویس و سنگاپور دارای اقتصاد زیر زمینی کوچک تر بوده و توانسته اند نسبت به نرخ VAT خود درآمد بیشتری کسب کنند. همچنین کشورهایی چون ایتالیا ، بنگلادش ، پاکستان و نپال که دارای اقتصاد زیرزمینی بزرگ تری هستند ، نسبت به نرخ VAT خود درآمد مالیاتی محدودتری گردآوری کرده اند. عوامل مختلفی در شکل گیری و گسترش اقتصاد زیرزمینی در ایران دخیل هستند. واردات قاچاق و صادرات قاچاق ، یکی از مهم ترین فعالیت های زیرزمینی در کشور است. بررسی آماری نشان می دهد که مالیات های اجرا شده در کشور بیشتر بر شرکت ها و اشخاص دولتی و شبه دولتی یا مودیان مرتبط با دولت و همچنین واردات اعمال می شود.


تاریخ یادداشت: 1396/03/28
کلمات کلیدی: مالیات بر ارزش افزوده اقتصاد زیرزمینی 

پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

بیانیه حریم خصوصی
سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی