بایسته های فرهنگ سازی مالیاتی
چاپ مطلب

درآمدهای مالیاتی بخش اعظم درآمد کشورهای توسعه یافته را تشکیل می دهد . در برخی کشورها درآمدهای مالیاتی ?? تا ?? درصد تولید ناخالص ملی است در حالی که در ایران حداکثر ? درصد است. بر اساس اعلام آمارهای اقتصادی ارائه شده از سوی مراکز و نهادهای جهانی از جمله بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول، بیش از ?? درصد درآمدهای اکثرکشورهای دنیا به غیر از چند کشور نفت خیز منطقه خاورمیانه، حتی آمریکا،روسیه وبلژیک هم که نفت دارند، از طریق مالیات تامین می‌شود.طبیعتا تامین هزینه‏های عمومی از مالیات در توسعه رفاه عمومی، عدالت اجتماعی،آموزش، بهداشت، زیرساخت ها ومدیریت شهری وبسیاری از مسائل دیگر تاثیر گذار است.ارتقای فرهنگ مالیاتی در کنار سایر ابزارها می تواند به افزایش مشارکت مالیاتی شهروندان یاری رساند.فرهنگ مالیاتی مجموعه ای ازآگاهی ها، ارزش ها، باورها، تصورات ورفتارها درباره مالیات است، یعنی اینکه شهروندان اعم از مردم،کارگزاران اقتصادی،فرهنگی وسیاسی، رسانه‏هاو.. درباره مالیات چگونه فکر می کنند، آنرا چگونه ارزیابی می‏کنند ویا چه تصوری از تاثیر آن بر زندگی خود دارند یا اینکه چه کنش ورفتاری در خصوص پرداخت مالیات و اتجام وظایف قانونی خودشان دارند.فرهنگ مالیاتی هر جامعه ای متاثر از شرایط تاریخی، وضعیت اقتصادی وسیاسی، روحیه مشارکت جویی،قوانین ومقررات آن است.
جامعه ای که درآن مودیان برای پرداخت نکردن مالیات به هر لطایف الحیلی متوسل شوند، رسانه های جمعی تصاویری کلیشه ای از مالیات ارائه دهند، مودیان از حقوق و تکالیف قانونی خود اطلاع نداشته باشند،شهروندان از شیوه های مصرف مالیات اطلاع نداشته باشند جامعه ای است با فرهنگ مالیاتی ضعیف.طبیعتا در چنین وضعیتی انجام وظایف قانونی نظام مالیاتی وتکالیف شهروندان آن دشوار می شود.در چنین شرایطی یکی از ابزارها برای تامین منابع عمومی توسعه فرهنگ مالیاتی است.مسئله ای که نیازمند برنامه ریزی ،سیاستگذاری وهدف گذاری خرد وکلان ،کوتاه مدت وبلند مدت است با استفاده از ابزارها وروش های متنوع.برنامه های مقطعی وگذرا،فعالیت ها واقدمات دوره ای و محدود ونگاه بخشی تاثیر عمده ای بر توسعه فرهنگ مالیاتی ندارد.چه بسا فرهنگ مالیاتی را باید با کمک نظام آموزشی وتربیتی از دوره های ابتدایی شروع کرد.شیوه ها وروش های ایجاد این فرهنگ باید با تعامل کارشناسان آموزشی ومالیاتی باشد مسلما آشنایی دانش آموزان ابتدایی با اظهارنامه،کد اقتصادی وفرار مالیاتی دشوار است و باید به صورت غیر مستقیم آنها را با فعالیت های دسته جمعی، مشارکت و تعهد در مقابل اجتماع آشنا کرد مسائلی که اساس فرهنگ مالیاتی هستند وسپس با افزایش دانش و سطح سواد در سطوح بالاتر این مفاهیم را به آنها آموزش داد.وجود جنبه های مشارکت گریزانه و دوری از فعالیت ها وکارهای تیمی وگروهی زمینه ساز فرهنگ ضعیف مالیاتی است.تصور شهروندان از دولت، وظایف آن و روابط شان با دولت بر فرهنگ مالیاتی اثرگذار است.توجیه مالیات برای شهروندی که دولت را تنها مسئول تامین تمام جنبه های زندگی اجتماعی خود می داند دشوار است.طبیعتا از نظر این شهروند پرداخت مالیات کار بی معنایی است ومشارکت معنایی ندارد چرا که دولت باید خود تامین کننده عدالت،اشتغال، رفاه و...باشد.
در مورد رسانه های جمعی نیزهرچند اخبار تکالیف قانونی مودیان یا تسهیلات ومعافیت های مالیاتی ویا فرار مالیاتی و.. تا حدودی مورد توجه رسانه ها است. اما مسائل بنیادی مانند اینکه مالیات چه تاثیری بر زندگی شهروندان دارد و اقدامات وفعالیت های نظام مالیاتی چندان توسط رسانه های جمعی پوشش داده نمی شود.
علاوه بر این موارد تصور شهروندان از نظام مالیاتی وشیوه تعامل نظام مالیاتی با آنها بر فرهنگ مالیاتی هر جامعه ای تاثیر گذار است.اگر شهروندان قوانین را ناکارآمد تلقی کنند،شیوه اخذ مالیات را ناعادلانه بدانند ویا اینکه برای انجام تکالیف قانونی خود مشقت زیادی تحمل کنند فرهنگ مالیاتی آنها فرهنگی مشارکت گریز می‏شود.در اینجا این مسئله مشخص می شود که فرهنگ مالیاتی را تنها نمی توان با رسانه ها تعالی بخشید بلکه رفتارها،اقدامات وروش‏های نظام مالیاتی نیز باید تقویت کننده ارزش های مشارکت جویانه باشد.
همچنین نظام مالیاتی باید بتواند تاثیرات خود بر زندگی اجتماعی را به نماد تبدیل کند واز حالت ذهنی و آماری تبدیل به وضعیت ملموس و مشخص کند.شهروندان باید لذت تاثیرات مالیات بر زندگی خود را بچشند، زمانی که درپارک مالیات روز تعطیل خودرا درکنار خانواده سپری می کنند، در ورزشگاهی که از محل درآمدهای مالیاتی ساخته شده ورزش کنند و یا از اتوبوس های شهری راحت ومدرنی که از مالیات خودشان تهیه شده است استفاده کنند.در این وضعیت پاسخ این پرسش که چرا باید مالیات بپردازیم داده می شود.
نظام مالیاتی کشور با عنایت به موارد مذکور وبا شناخت چالش ها وتنگناها تلاش واقداماتی برای ارتقای فرهنگ مالیاتی انجام داده است.انجام اصلاحات لازم در قانون مالیات های مستقیم،پی گیری اجرای طرح جامع مالیاتی، اطلاع رسانی با ابزارها ورسانه های گوناگون، نامگذاری امکان ومعابر شهری به نام مالیات،تدوین منشور اخلاقی کارکنان،برگزاری جشنواره ومسابقات و.. بخشی از اقدامات سازمان برای تعالی ورشد فرهنگ مالیاتی جامعه است.دشواری وپیچیدگی فرهنگ سازی مالیاتی تعامل وهمکاری تمامی نهادها،سازمان ها وگروهها و قشرهای اجتماعی را می طلبد.همه شهروندان از منافع ومزایای توسعه فرهنگ مالیاتی بهره خواهند برد.


تاریخ یادداشت: 1396/02/09
کلمات کلیدی: فرهنگ سازی مالیاتی 

پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
بیانیه سطح توافق خدمات سازمان
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی